Çalışma Yaşamında Cam Tavan

Cam tavan engeller 1986 yılında Wall Street Journal ’de yayınlanan iş hayatında kadınlar konulu raporda geçen bir kavram olarak geçmiştir. Kadınların yönetici pozisyonuna yükselmesinin kurum kültürü ve ön yargılardan önemli ölçüde olumsuz yönde etkilendiğini  belirten bir kavram olarak karşımıza çıkmaktadır.

Çalışma hayatında etkin rol alan kadınlar belirli bir pozisyona eriştikten sonra görevde yükselmelerini etkileyen etkenlerin tümüne cam tavan sendromu denilmektedir. Genellikle kadınlar cam tavan sendromu yaşasa da erkekler tarafından da cam tavan sendromu yaşanmaktadır. Görülmez bir engeli tanımlamak için cam tavan iadesi kullanılmıştır. Bir yöneticinin ulaşmak istediği mevkiye yaklaştıktan sonra bilinmeyen sebeplerden ötürü beklediği terfiyi alamamasıdır.

Çalışma hayatında cinsiyet ayrımcılığının bir boyutu olan cam tavan kavramı, kadınların mesleki başarılarına ve yeteneklerine bakmaksızın, üst yönetim kademelerine terfi etmesi yönünde var olan belirsiz ancak aşılması güç engeller olarak tanımlanmaktadır (Ayrancı ve Gürbüz, 2012, akt. İpçioğlu, Eğilmez, Şen, 2018)

Kişinin engel olduğunu düşündüğü bazı etkenlerin aslında ona etken olmadığı durumdur. Kişinin engel olarak algıladığı etkenler kişinin kendisi tarafından oluşturulan engellerdir. Kişiler olumsuz düşünceleri nedeniyle cam tavan sendromu ile karşı karşıya kaldığı ve aile hayatlarına zarar vereceğini düşünürler ve kendisini geri çekerler.

Toplumun kadınlara biçtiği roller ve kalıplaşmış tutumların iş yerindeki yansıması ve cinsiyete dayalı eşitsizlik, sosyal ortamlara kadınların katılamaması, cinsiyete bağlı olarak izlenen yanlış politikalar, erkek egemen kültür (kurum kültürü) gibi faktörler kadın çalışanların karşısına çıkan birer engeldir. Cam tavan etkilerini artırıcı etkilere sahiptir.

Buna Göz Atın  Psikolojik Sağlamlık Nedir?

Örgüt içi olan bazı sorunlardan dolayı cam tavan sorunu yaşanabilir. Örgüt kültürü, örgüt politikası, örgüt iklimi alanlarında olan sorunlar ve mentor eksikliği çalışanlarda cam tavan etkisi yaratabilir. Fırsat eşitliğinin olmaması, çalışanların iletişim ağlarına katılamaması, erkek yöneticiler tarafından veya kadın yöneticiler tarafından konulan engeller cam tavan etkisi yaratabilmektedir. Bununla birlikte iş hayatındaki kadın algısı da kadınlar üzerinde cam tavan etkisi yaratabilmektedir.

Cam tavan etkisinden dolayı bireyler motivasyon kaybı yaşayabilmektedir. Bireyler kariyerlerinde yükselme fırsatlarının az olması ya da engelleyici faktörlerin varlığından dolayı amaçlarına ulaşamayacaklarını düşünerek verimsizlik ve tatminsizlik yaşarlar. Sonuç olarak cam tavan etkisi yaşayan çalışanlar örgüte olan bağlarını kaybetme birlikte örgüt içi alınacak kararlarda sessiz kalmayı tercih edebiliriler.

Kaynaklar ve İleri Okumalar

  1. İPÇİOĞLU, İ , EĞİLMEZ, Ö , ŞEN, H . (2018). CAM TAVAN SENDROMU: İNSAN KAYNAKLARI YÖNETİCİLERİ BAĞLAMINDA BİR ARAŞTIRMA – GLASS CEILING SYNDROME: A RESEARCH IN THE CONTEXT OF HUMAN RESOURCES MANAGERS. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi , 10 (25) , 686-709 . DOI: 10.20875/makusobed.460894
  2. https://www.neoldu.com/cam-tavan-sendromu-hakkinda-bilinmesi-gerekenler-16429h.htm
  3. https://kasder.org.tr/cam-tavan-sendromu/
Mersin Üniversitesi-Psikoloji Bölümü'nden 2020 yılında mezun oldum. Covid-19 döneminde yaygınlaşan "Online Terapi" yöntemi ile psikolojik danışma vermeye devam etmekteyim. Mersin Üniversitesi- Psikoloji Lisans 2016-2020 Çağ Üniversitesi- Psikoloji Yüksek Lisans 2021-...
Yazı oluşturuldu 64

Benzer yazılar

Aramak istediğinizi üstte yazmaya başlayın ve aramak için enter tuşuna basın. İptal için ESC tuşuna basın.

Üste dön